Bij problemen met een tweedehands auto denken veel kopers automatisch aan hun wettelijke rechten, zoals het recht op kosteloos herstel. Wat veel mensen niet weten, is dat de wettelijke bescherming niet in iedere situatie hetzelfde is. In onze eerdere blog legden we uit welke rechten een koper heeft wanneer een tweedehands auto kort na aankoop gebreken vertoont. We benoemden toen al even dat er verschillen zijn tussen een consumentenkoop – wanneer een consument de auto heeft gekocht van een professionele autoverkoper – en een transactie tussen twee particulieren of twee zakelijke partijen. Maar hoe zit dat dan precies?
Waarom maakt het uit van wie u koopt?
Bij de aankoop van een tweedehands auto zien we grofweg drie situaties:
- Een consument koopt van een professionele verkoper;
- Een consument koopt van een particulier;
- Een ondernemer koopt voor zakelijke doeleinden.
Wanneer een consument koopt van een professionele verkoper, is sprake van een ongelijkheid: de verkoper wordt dan door de wet gezien als de sterkere partij. Bij transacties tussen twee particulieren of twee zakelijke partijen, gaat de wet in beginsel uit van meer gelijkwaardigheid tussen partijen. Dit is juridisch gezien van invloed op onder meer:
- Hoe zwaar de onderzoeksplicht van de koper weegt;
- Welke afspraken partijen onderling mogen maken;
- Wie moet bewijzen dat een gebrek al aanwezig was op het moment van levering.
Het is daarom belangrijk om vooraf stil te staan in welke hoedanigheid u koopt en wie uw verkoper is.
Andere regels betekent niet: minder rechten
Soms denken kopers dat zij bij aankoop van een particulier of als ondernemer geen rechten hebben. Dat klopt niet. Ook als geen sprake is van consumentenkoop kan sprake zijn van non-conformiteit. Alleen kan het soms juridisch ingewikkelder zijn om dat aan te tonen. Dat komt doordat de bewijspositie verandert. De nadruk komt dan meer te liggen op:
- Wat partijen precies hebben afgesproken;
- Welke informatie over en weer is verstrekt;
- Wat partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten;
- Welke signalen vooraf zichtbaar waren.
De juridische beoordeling blijft – net als bij consumentenkoop – afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. We zetten de concrete verschillen voor u op een rij.
1. Bewijs wordt belangrijker
Wanneer een consument koopt van een professionele verkoper, wordt de consument beter beschermd. Wanneer de gebreken binnen twaalf maanden na aankoop aan het licht zijn gekomen, ligt de bewijslast in beginsel bij de verkoper. De verkoper zal dan in beginsel moeten aantonen dat het gebrek nog niet aanwezig was ten tijde van de levering – ook niet in een beginnend stadium.
Koopt u van een particulier of als ondernemer, dan geldt die omkering van de bewijslast niet. Dat wil zeggen dat de koper moet bewijzen dat het gebrek al aanwezig was op het moment van levering. In de praktijk betekent dit vaak dat u meer zult moeten onderbouwen:
- Welke gebreken de auto heeft;
- Waardoor die gebreken zijn ontstaan;
- Wanneer die gebreken zijn ontstaan;
- Waarom u mocht verwachten dat deze gebreken niet aanwezig waren.
Een technische diagnose wordt in die situaties vaak belangrijker.
2. Enkel diagnose is vaak onvoldoende
Wanneer kopers een probleem met de auto opmerken, laten zij regelmatig door hun eigen garage beoordelen wat er defect is. Dat is een goed begin, maar het is niet altijd voldoende als u heeft gekocht van een particulier of als ondernemer. Voor een juridische beoordeling is namelijk ook relevant:
- Wat de oorzaak van het probleem is;
- Of sprake is van slijtage of van een technisch defect;
- Of het gebrek vermoedelijk al aanwezig was bij aankoop;
- Of handelingen van de koper invloed hebben gehad.
Een rapport waarin staat dát de motor defect is, geeft niet altijd antwoord op de juridische vervolgvragen die dat oproept. Komt de koper al na het ophalen van de auto op de snelweg stil te staan, dan ligt wel voor de hand dat het gebrek al aanwezig was op het moment dat de auto werd gekocht. Als de koper echter een aantal maanden probleemloos met de auto heeft kunnen rijden, ontstaat vaker discussie over de oorzaak van het gebrek en het moment waarop dit is ontstaan. In die gevallen kan aanvullend technisch onderzoek belangrijker worden.
3. Mededelingsplicht vs. onderzoeksplicht
Wanneer sprake is van consumentenkoop, weegt de mededelingsplicht van de verkoper vaak zwaarder dan de onderzoeksplicht van de koper. Wanneer beide partijen gelijk zijn, zijn die plichten meer in balans.
Wanneer wettelijke bescherming beperkter is, wordt zorgvuldig onderzoek voorafgaand aan de koop belangrijker. Denk bijvoorbeeld aan:
- De auto uitgebreid bekijken;
- Een proefrit maken;
- Kritische vragen stellen;
- De onderhoudshistorie controleren;
- Voertuigrapportages opvragen;
- De advertentie bewaren;
- Een aankoopkeuring laten doen.
Ook kan de mededelingsplicht van de verkoper een andere betekenis krijgen wanneer sprake is van een particulier. Particuliere verkopers weten vooral:
- Hoe de auto reed;
- Of de auto recent onderhoud heeft gehad;
- Welke problemen zij hebben ervaren.
Een particuliere verkoper mag geen onjuiste informatie geven of bekende problemen verzwijgen. Deze heeft echter niet dezelfde kennis in huis als een professionele verkoper. Een opmerking als ‘Voor zover ik weet is de auto goed’ heeft daarom vaak een andere betekenis dan wanneer een professionele verkoper zegt: ‘De auto is technisch volledig in orde’.
4. Gemaakte afspraken wegen zwaarder
Net als bij consumentenkoop zijn de mededelingen van de verkoper voorafgaand aan de koop belangrijk. Bij het kopen van een particulier of als ondernemer, hebben partijen onderling wel meer ruimte om afspraken te maken dan bij een consumentenkoop. Denk daarbij aan afspraken over risicoverdeling en verwachtingen, zoals:
- Dat de koper deskundig is;
- Dat de auto wordt gekocht in de staat waarin deze zich bevindt, met alle zichtbare en onzichtbare gebreken;
- Dat bepaalde aanspraken worden beperkt.
Dat betekent niet automatisch dat iedere bepaling altijd geldig is, of dat iedere afspraak altijd op dezelfde manier wordt uitgelegd. Wel kunnen dergelijke afspraken een grotere rol spelen dan bij consumentenkoop. Het is daarom extra belangrijk om alle gemaakte afspraken schriftelijk vast te leggen en koopdocumenten goed te lezen vóórdat wordt getekend.
Geen verloren zaak
Dat de juridische regels anders zijn dan bij consumentenkoop betekent niet automatisch dat een zaak kansloos is. Wij zien regelmatig zaken waarin ook buiten consumentenkoop alsnog succesvol wordt opgetreden. Wel vraagt dat vaak:
- Meer aandacht voor bewijs;
- Een goede technische onderbouwing;
- Een zorgvuldige aanpak.
Waarom juridische hulp belangrijk kan zijn
Wanneer tussen twee particuliere partijen of twee zakelijke partijen discussie ontstaat over de gebreken van een tweedehands auto, ligt de nadruk vaak op:
- De oorzaak van het gebrek;
- Het moment waarop het gebrek is ontstaan;
- Welke mededelingen vooraf zijn gedaan;
- Wat de koper redelijkerwijs van de auto mocht verwachten.
Door onze jarenlange ervaring met geschillen over tweedehands voertuigen weten wij hoe om te gaan met geschillen waarbij geen sprake is van consumentenkoop.
Problemen met een tweedehands auto?
Heeft u een auto gekocht bij een particulier of als ondernemer, en vertoont die auto nu gebreken? Dan is het verstandig om tijdig juridisch advies in te winnen.
Via deze link kunt u een gratis en vrijblijvend adviesgesprek aanvragen. Tijdens dit gesprek beoordelen wij onder meer:
- Hoe sterk uw juridische positie is;
- Welke rechten u mogelijk heeft;
- Welke stappen verstandig zijn;
- Wat wij voor u zouden kunnen betekenen.