Bij de aankoop van een tweedehands auto moet de verkoper bepaalde informatie over de auto verstrekken. Van een koper mag dan weer worden verwacht dat hij de auto zorgvuldig onderzoekt voordat hij tot aankoop overgaat. In de praktijk ontstaat hierover regelmatig discussie, zeker wanneer kort na aankoop ernstige gebreken aan het licht komen.
Verkopers wijzen al snel naar de onderzoeksplicht van de koper:
- ‘U heeft de auto zelf bekeken’;
- ‘U heeft een proefrit gemaakt’;
- ‘U heeft afgezien van een aankoopkeuring’.
Kopers wijzen op hun beurt vaak naar de mededelingen van de verkoper:
- ‘Mij werd verteld dat dit normaal was’;
- ‘Volgens hem was de auto technisch in orde’;
- ‘Ik vertrouwde op de verkoper’.
Maar hoe zit dat juridisch precies?
Wat is de mededelingsplicht van de verkoper?
Een verkoper mag een koper niet onjuist informeren over de staat van een auto. Ook mag een verkoper belangrijke informatie waarover hij beschikt niet zomaar verzwijgen wanneer die informatie relevant is voor de aankoopbeslissing van de koper.
Verkopers zullen moeten mededelen wanneer zij weet hebben van:
- Ernstige motorproblemen;
- Een schadeverleden;
- Een (mogelijk) onjuiste kilometerstand;
- Hoog olieverbruik;
- Structurele lekkages;
- Eerdere reparaties of storingen;
- Bekende problemen bij auto’s van dit merk of type.
Wanneer de verkoper mededelingen doet zoals:
- ‘Technisch in orde’
- ‘Dealeronderhouden’
- ‘Altijd probleemloos gereden’
kan dat juridisch belangrijk zijn. Zulke uitspraken kunnen namelijk invloed hebben op wat een koper redelijkerwijs van de auto mocht verwachten.
Het komt ook voor dat de verkoper zelf geen weet heeft gehad van de gebreken. Voor een geslaagd beroep op non-conformiteit is wetenschap van het gebrek echter geen vereiste. Als de verkoper niet wist wat de technische staat van de auto was, dan had hij ofwel de auto moeten onderzoeken alvorens deze te verkopen, ofwel eerlijk moeten mededelen dat hij niet van de technische staat op de hoogte is.
Wat is de onderzoeksplicht van de koper?
Tegelijkertijd wordt van een koper verwacht dat hij niet blind een tweedehands auto koopt, maar zelf goed oplet voordat hij tot aankoop overgaat. Denk daarbij aan:
- De auto bezichtigen;
- Een proefrit maken;
- Kritische vragen stellen;
- Alert zijn op opvallende signalen.
Ziet u tijdens de bezichtiging al dat de auto zichtbaar schade heeft? Of merkt u tijdens de proefrit een raar geluid op? Dan wordt van u verwacht dat u daar bij de verkoper naar informeert. Geeft een verkoper aan dat hij niet op de hoogte is van de technische staat van de auto, of in hoeverre de auto goed is onderhouden? Dan kan dat een aanleiding zijn om nader onderzoek te (laten) doen, bijvoorbeeld in de vorm van een aankoopkeuring.
Mooie praatjes van de verkoper
Wij zien in de praktijk regelmatig dat kopers wel signalen hebben opgepikt tijdens een bezichtiging of proefrit, zoals:
- Een olie- of motorstoringslampje dat brandt;
- Een tikkend geluid in de motor;
- Zichtbare kleurverschillen in de lak;
- Overmatige rookontwikkeling;
- Moeizaam schakelen.
Vaak wordt daar dan ook wel naar geïnformeerd bij de verkoper. Verkopers geven dan vaak onschuldige verklaringen en geruststellende verkooppraatjes:
- ‘Dat lampje is een kwestie van een sensor vervangen’;
- ‘Dat geluid hoort bij dit type motor’;
- ‘Dat lossen we vóór de levering nog op’;
- ‘Als er iets mis blijkt te zijn, kan je altijd terugkomen’.
Achteraf blijkt regelmatig dat het probleem toch groter was dan werd voorgesteld en dat de verkoper dan toch niet zo behulpzaam blijkt. Juist daarom ontstaat in procedures vaak discussie over:
- Heeft de koper dit voorafgaand aan de koop al kunnen opmerken?
- Hoe concreet waren de mededelingen van de verkoper?
- Mocht de koper daarop vertrouwen?
Hoe dat in de praktijk uitpakt, is sterk afhankelijk van de omstandigheden van het geval.
Mededelingsplicht vs. onderzoeksplicht
Wanneer sprake is van consumentenkoop – waarbij een consument een tweedehands auto heeft gekocht bij een professionele verkoper – mag een verkoper er niet zomaar op vertrouwen dat de koper zelf wel iets had kunnen opmerken of ontdekken. De verkoper is immers de partij met de autokennis in huis, zodat de koper in beginsel mag vertrouwen op wat de verkoper over de auto vertelt. De koper heeft nog steeds een onderzoeksplicht, maar de mededelingsplicht van de verkoper weegt dan meestal zwaarder. Is sprake van een zakelijke koper of juist een particuliere verkoper? Dan kan de onderzoeksplicht zwaarder wegen dan bij een consumentenkoop.
In de regel weegt het zwaar mee wanneer de verkoper:
- Actief geruststellende mededelingen doet;
- Problemen bagatelliseert;
- Relevante informatie achterhoudt.
Daar staat tegenover dat van een koper ook in meer of mindere mate mag worden verwacht dat hij extra voorzichtig is wanneer duidelijke signalen aanwezig zijn dat mogelijk iets mis is met de auto.
Een grijs gebied
Discussies over de mededelingsplicht en de onderzoeksplicht zijn in de praktijk zelden zwart of wit. Juist de combinatie van factoren maakt deze zaken juridisch complex:
- De mededelingen van de verkoper;
- De zichtbare signalen;
- De ervaring van de koper;
- De omstandigheden tijdens de bezichtiging.
Er bestaat daarom niet altijd een eenvoudig antwoord op de vraag wie “gelijk” heeft. Iedere zaak moet worden beoordeeld op basis van de concrete omstandigheden van het unieke geval.
Waarom juridische hulp belangrijk kan zijn
Bij geschillen over tweedehands auto’s met gebreken spelen de mededelingsplicht van de verkoper en de onderzoeksplicht van de koper altijd een belangrijke rol:
- Wat heeft de verkoper verteld?
- Hoe waarneembaar was dit gebrek?
- Welke vragen heeft de koper gesteld?
- Wat is schriftelijk vastgelegd?
Door onze jarenlange ervaring met geschillen over tweedehands voertuigen weten wij welke rechten en plichten kopers en verkopers over en weer hebben en hoe die afweging in de praktijk wordt gemaakt.
Problemen met een tweedehands auto?
Heeft u kort na aankoop problemen gekregen met uw auto en ontstaat met de verkoper discussie over in hoeverre u van de gebreken op de hoogte was of had kunnen zijn? Dan is het verstandig om tijdig juridisch advies in te winnen.
Via deze link kunt u een gratis en vrijblijvend adviesgesprek aanvragen. Tijdens dit gesprek beoordelen wij onder meer:
- Hoe sterk uw juridische positie is;
- Welke rechten u mogelijk heeft;
- Welke stappen verstandig zijn;
- Wat wij voor u zouden kunnen betekenen.